Các cột mốc đáng ghi nhớ
Ngành này đã trải qua rất nhiều thăng trầm. Thậm chí, có giai đoạn sinh viên không dám nhận mình là ai, đang học gì! May thay, đó đã là quá khứ.
Trước đây, các bậc tiền bối đặc tên ngành đào tạo theo tên của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với sứ mệnh là đào tạo nguồn nhân lực cho khu vực nhà nước. Người tốt nghiệp làm việc ở các vị trí về quản lý kinh tế nông nghiệp, khuyến nông địa phương hoặc phòng kế hoạch tổng hợp của các công ty lương thực, hoặc các hợp tác xã.
Thế rồi, khi khu vực tư nhân phát triển, rất nhiều doanh nghiệp nông nghiệp kể cả các MNCs được thành lập, họ đòi hỏi nhiều ở người tốt nghiệp về kiến thức và kỹ năng kinh doanh. Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn trở nên lạc nhịp. Chúng tôi đã thay đổi để tồn tại và thực hiện sứ mệnh mới.
Giai đoạn 2021 đến nay
- Trở thành Ngành Kinh doanh nông nghiệp thuộc Nhóm ngành nông nghiệp (76201) thuộc Lĩnh vực Nông, lâm nghiệp và thủy sản (762) – Thông tư 09/2022/TT-BGDĐT.
- Chương trình chuẩn quốc tế và tiếng Anh bán phần.
- Lồng ghép phát triển bền vững vào chương trình đào tạo (K49 – 2023).
- Lồng ghép chuyển đổi số vào chương trình đào tạo (K50 – 2024)
- Song ngành tích hợp với ngành Kinh doanh quốc tế và Logistics & quản lý chuỗi cung ứng. Đây là ý tưởng và quyết tâm của PGS.TS Phạm Khánh Nam (nguyên Trưởng khoa Kinh tế và Trưởng bộ môn Kinh tế môi trường và tài nguyên thiên nhiên).
Năm 2021, trong đợt tổng điều chỉnh chương trình đào tạo của Đại học UEH, chuyên ngành Kinh tế và kinh doanh nông nghiệp chính thức trở thành ngành Kinh doanh nông nghiệp (mã ngành: 7620114). Chương trình đào tạo mới này được thiết kế dựa trên tham khảo ba trong số các đại học tốt nhất trên Thế Giới về Kinh doanh nông nghiệp: Đại học Purdue (Mỹ), Đại học Newcastle (Anh) và Đại học Queensland (Úc).
Điểm nổi bật của chương trình đào tạo mới: 1) Đảm bảo sát nội dung cốt lõi của các trường tham khảo; 2) Giảm nhiều học phần chung với ngành Kinh tế để thay thế bằng những học phần mới gắn với hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp; 3) Dễ dàng tích hợp song bằng với các ngành khác; 4) Có nhiều học phần tự chọn tùy vào định hướng nghề nghiệp của sinh viên; 5) Sử dụng 100% giáo trình và tài liệu tham khảo nước ngoài mà các đại học đầu ngành đang áp dụng.
Nhờ những thay đổi này, cùng với chiến lược khuyến khích phát triển các chương trình song ngành tích hợp của Đại học UEH, mà ngành Kinh doanh nông nghiệp đã triển khai được hai chương trình song ngành tích hợp với ngành Kinh doanh quốc tế và ngành Logistics và quản lý chuỗi cung ứng; những ngành có tính cạnh tranh cao nhất trong vài năm gần đây. Với hai chương trình song ngành tích hợp này nên từ khóa 47 đến nay ngành Kinh doanh nông nghiệp luôn tuyển sinh đạt chỉ tiêu với điểm trúng tuyển đầu vào tăng lên đáng kể (25-26 điểm, Phương thức 6) và vì thế mà chất lượng học tập được cải thiện.
Kết quả tuyển sinh: Khóa 47: 45 sinh viên; Khóa 48: 50 sinh viên; Khóa 49: 45 sinh viên; Khóa 50: 55 sinh viên. Hơn 80% sinh viên chọn học song ngành tích hợp, và con số không ngừng gia tăng qua các năm.
Từ khóa 49, nhà trường đã thực hiện đợt điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng gia tăng nội dung về phát triển bền vững và chuyển đổi số vào chương trình đào tạo. Kinh doanh nông nghiệp cũng đã điều chỉnh để chương trình đào tạo ngày càng tốt hơn, đáp ứng nhu cầu của nhà tuyển dụng. Từ K50, ngành Kinh doanh nông nghiệp triển khai chương trình tiếng Anh bán phần (5 học phần giảng dạy bằng tiếng Anh).
Giai đoạn 2016-2020
- Hợp nhất bộ môn Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn với bộ môn Kinh tế môi trường và tài nguyên thiên nhiên thành Bộ môn Kinh tế môi trường, nông nghiệp và tài nguyên.
- Điều chỉnh chương trình đào tạo và đổi tên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp thành chuyên ngành Kinh tế và kinh doanh nông nghiệp.
- Đổi tên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp.
- Triển khai chương trình đào tạo Kinh tế và kinh doanh nông nghiệp tại UEH – Phân hiệu Vĩnh Long.
- TS Trần Tiến Khai (nguyên Trưởng bộ môn Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn) được điều động làm vị trí P. Trưởng phòng Hợp tác quốc tế và Nghiên cứu khoa học.
- Có nhiều thay đổi khác về mặt nhân sự của hai bộ môn (chuyển công tác).
Tháng 6/2016, Trường Đại học Kinh tế TP.HCM sáp nhập Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Trưởng bộ môn: TS. Trần Tiến Khai) với Bộ môn Kinh tế môi trường và Tài nguyên thiên nhiên (Trưởng bộ môn: TS. Phạm Khánh Nam) thành Bộ môn Kinh tế môi trường, nông nghiệp và tài nguyên. Bộ môn mới quản lý chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp và các học phần do hai bộ môn trước đây phụ trách.
Tháng 9/2016, Trường Đại học Kinh tế TP.HCM thực hiện tổng rà soát và điều chỉnh các chương trình đào tạo. Chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn (133 tín chỉ, 8 học kỳ) được đổi tên thành chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp (124 tín chỉ, 7 học kỳ; thay đổi các học phần Lý luận chính trị; giảm các học phần về Toán cao cấp, Lý thuyết xác suất thống kê; bỏ các học phần về Phát triển nông thôn và vài học phần khác không còn phù hợp). Chuyên ngành này áp dụng cho các khóa 42 và 43.
Tháng 3/2019, Trường Đại học Kinh tế TP.HCM thực hiện điều chỉnh các chương trình đào tạo. Dù vẫn là chuyên ngành của ngành Kinh tế, nhưng các chuyên ngành được phép giảm bớt một số học phần chung của Khoa kinh tế để gia tăng khối lượng kiến thức chuyên môn. Chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp được đổi thành chuyên ngành Kinh tế và kinh doanh nông nghiệp (120 tín chỉ, 7 học kỳ). Chuyên ngành này áp dụng cho các khóa 44, 45 và 46.
Nhờ những điều chỉnh theo hướng áp dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, mà chuyên ngành đã tuyển sinh được (cụ thể: khóa 42: 24 sinh viên; khóa 43: 43 sinh viên; khóa 44: 47 sinh viên; khóa 45: 45 sinh viên; khóa 46: 61 sinh viên (và 18 sinh viên tại UEH – Phân hiệu Vĩnh Long).
Từ khóa 46 (năm 2020) chuyên ngành Kinh tế và kinh doanh nông nghiệp bắt đầu tuyển sinh tại UEH – Phân hiệu Vĩnh Long nhằm góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho vùng đồng bằng sông Cửu Long. Chương trình đào tạo, chất lượng đào tạo tại UEH – Phân hiệu Vĩnh Long hoàn toàn giống như học tại cơ sở TP.HCM. Sinh viên học tại UEH – Phân hiệu Vĩnh Long 5 học kỳ đầu và học tại cơ sở TP.HCM 2 học kỳ cuối.
Nhờ nỗ lực hợp tác doanh nghiệp của Khoa kinh tế và Bộ môn nên chuyên ngành tổ chức nhiều buổi chia sẻ kinh nghiệm thực tế từ các nhà quản lý và các chuyến tham quan doanh nghiệp. Hơn 90% sinh viên thực tập ở khu vực tư nhân và đều có việc làm thỏa đáng. Nhiều sinh viên đã học và hoàn thành các chương trình thạc sỹ khác nhau trong và ngoài nước.
Giai đoạn này Bộ môn có những thay đổi nhân sự quan trọng như sau: (1) PGS.TS Trần Tiến Khai chuyển công tác, đảm nhận phó Trưởng phòng Hợp tác quốc tế và nghiên cứu khoa học, sau đó là Trưởng phòng Đảm bảo chất lượng và phát triển chương trình; (2) TS Nguyễn Tấn Khuyên chuyển công tác, đảm nhận Trưởng khoa Đào tạo tại chức, sau đó là Trưởng phòng Thanh tra pháp chế; (3) PGS.TS Nguyễn Ngọc Vinh chuyển công tác, đảm nhận Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế phát triển (IDR), sau đó là phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Tư vấn phát triển vùng (IRDRC).
Giai đoạn 1993-2015
- Thành lập Khoa Kinh tế phát triển vào năm 1993 và sau đó là Khoa Kinh tế vào năm 2013.
- Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn là một lĩnh vực đào quan trọng những năm đầu của giai đoạn, sau đó thoái trào.
- PGS.TS Trần Tiến Khai khơi nguồn cho ý tưởng chuyển sang đào tạo Kinh doanh nông nghiệp theo xu hướng của thế giới.
Năm 1993, Khoa Kinh tế phát triển được thành lập trên cơ sở hợp nhất hai khoa: Khoa Kế hoạch – Vật giá – Lao động và Khoa Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
Khoa kinh tế đào tạo các chuyên ngành: Kinh tế học; Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Kinh tế Kế hoạch và Đầu tư; và sau đó là Kinh tế lao động (từ khóa 23, sau này đổi thành Kinh tế lao động và Quản lý nguồn nhân lực, và hiện nay là Quản trị nhân lực). Có nhiều sinh viên hay thắc mắc tại sao ngành “Quản trị nhân lực” lại ở Khoa kinh tế, là bởi vì ngành này được PGS.TS Nguyễn Quốc Tế (nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế TP.HCM), TS Trần Văn Thiện và TS Nguyễn Phi Yên (nguyên Trưởng bộ môn Kinh tế lao động và Quản lý nguồn nhân lực), và TS Thái Trí Dũng (nguyên Trưởng bộ môn Quản lý nguồn nhân lực và Giám đốc chương trình) và nhiều Thầy/Cô khác đã dày công xây dựng và phát triển vô cùng mạnh mẽ.
Chuyên ngành Kinh tế thẩm định giá bắt đầu đưa vào giảng dạy từ khóa 28; và chuyên ngành Kinh tế bất động sản bắt đầu đưa vào giảng dạy từ khóa 32.
Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn mở rộng cho các đối tượng có định hướng làm việc ở khu vực tư nhân. Tuy nhiên, do ngày càng có nhiều chuyên ngành hơn và nhu cầu xã hội về cán bộ quản lý kinh tế nông nghiệp ngày càng giảm, nên số lượng sinh viên chọn học chuyên ngành này giảm đi đáng kể. Các khóa 38 đến 41 không tuyển đủ số lượng sinh viên nên không được mở lớp (mặc dù Nhà trường có áp dụng một số chính sách ưu đãi học phí).
Học phần Kinh tế nông nghiệp là học phần bắt buộc giảng dạy cho toàn Trường Đại học Kinh tế TP.HCM [giai đoạn 1993-1996: Trường Đại học Kinh tế củ; từ 1997 sáp nhập Trường Đại học Kinh tế TP.HCM với Đại học Tài chính TP.HCM (Cơ sở B bây giờ), và Khoa kinh tế thuộc Đại học Tổng Hợp TP.HCM cũ. Từ khóa 28 đến 41, học phần này chỉ là học phần bắt buộc đối với các ngành Kinh tế.
Năm 2013, Khoa Kinh tế phát triển được đổi thành Khoa kinh tế.
Giai đoạn 1976-1992
Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn là một khoa đào tạo.
Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn đào tạo nhiều cán bộ quản lý kinh tế cho các tỉnh thành phía Nam và các công ty quốc doanh.
Đóng góp vai trò quan trọng cho các chính sách nông nghiệp và phát triển nông thôn trong thời kỳ Đổi Mới.
